سل

سل‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ عفونت‌ باکتریایی‌ مسری‌ حاد یا مزمن‌ که‌ بطور اولیه‌ ریه ها را درگیر می‌کند

ولی‌ ممکن‌ است‌ به‌ سایر اعضا گسترش‌ یابد. سل‌ در دوران‌ کودکی‌ ، معمولا محدود به‌ قسمت‌ میانی‌ ریه‌ها است‌ ولی‌ ممکن‌ است‌ گسترش‌ یافته‌، مننژیت‌ ایجاد کند. سل‌ در بزرگسالان‌ معمولا کلیه‌ و ریه‌ها را درگیر می‌کند.

این بیماری توسط گونه‌های مختلف مایکو باکتریا، به‌طور معمول «مایکو باکتریوم توبرکلوزیس» ایجاد می‌شود.

تاریخچه سل

سل از قدیمی ترین امراض شناخته شده بشری بوده است. قدمت بیماری سل تقریبا به اندازه قدمت بشریت می باشد. بیماری سل می تواند به شکل های متفاوتی ظاهر شود و حتی استخوان ها را مورد حمله قرار داده و باعث تغییر شکل در استخوان ها گردد. بافت های سخت مانند استخوان ها می توانند باکتری را برای هزاران سال در خود حفظ کنند، به طوری که باکتری عامل بیماری سل را می توان در اجساد انسان هایی که در بیش از ۴۰۰۰ سال پیش در اثر سل استخوانی مرده اند، یافت. فراوانی اسکلت های کشف شده با ظاهر استخوان های تغییر شکل یافته سلی در مصر قدیم نشان می دهد که این بیماری درجمعیت آن زمان مصر شایع بوده است.

در تمدن قدیم چین، سل را به بیماری اطلاق می کردند که به ریه سرایت می کرد و علایم مشخص آن لاغری، سرفه و خلط خونی و چرکی بوده است.

باکتری عامل بیماری سل زیر میکروسکوپ الکترونی

کخ در مقاله تاریخی خود تحت عنوان سبب شناسی بیماری سل شکل میکروب را چنین توصیف می کند: آنها میله ای شکل بوده و به گروه باسیل ها تعلق دارند، بسیار باریک و از نظر شکل و اندازه تشابه کامل به باسیل جذام دارند و فرق آنها در این است که کمی بلندتر و دارای انتهای قلمی می باشند

سل‌ زمانی‌ تحت‌ کنترل‌ بود ولی‌ عمدتا به‌ خاطر ایدز ، فقر و سوءمصرف‌ الکل‌ و سایر داروها مجددا ظهور کرده‌ است‌.

مایکو باکتریوم توبرکلوزیس

مایکوباکتریوم توبرکلوزیس، ارگانیسمی میله‌ای شکل، بلند و خمیده و دارای انتها برجسته بدون تولید اسپور و فاقد کپسول است، کاتالاز و اکسیداز مثبت اند. براساس شرایط رشد و سن کشت، اندازه و شکل باسیل کمی ممکن است تغییر کند .عرض باکتری ۰٫۲ تا ۰٫۶ و طول آن ۱ تا ۱۰ میکرومتر است .(ROM, 1996) ایجاد شکل تسبیح مانند در زیر میکروسکوپ بدلیل وجود گرانول ها و واکوئل های حاوی فسفات می باشد. این باکتری هوازی اجباری است و بدون اکسیژن رشد نمی کند.

انواع محیط های کشت مایکو باکتریوم توبرکلوزیس

محیط لازم برای کشت اولیه مایکوباکتری­ها باید شامل یک محیط غیر انتخابی و یک محیط انتخابی باشد. محیط انتخابی باید حاوی آنتی بیوتیک­هایی برای جلوگیری از رشد بیش از حد سایر باکتری­ها و قارچ های آلوده کننده باشد. سه فرمول عمومی وجود دارد که می تواند هم برای محیط های کشت انتخابی و هم برای محیط های کشت غیر انتخابی مورد استفاده قرار بگیرد، شامل:

محیط آگار نیمه مصنوعی: این محیط ها (مانند میدل بروک ۷H10 و ۷H11) حاوی انواع خاصی از نمک ها، ویتامین ها، کوفاکتورها، اسید اولئیک، آلبومین، کاتالاز، گلیسرول، گلوکز و سبز مالاشیت می باشند. این محیط ها به عنوان محیط های انتخابی به کار می روند.

محیط تخم مرغ سفت شده(lewenstein-jensein): این محیط ها (مانند لوین اشتاین جانسون) حاوی انواع خاصی از نمک ها، گلیسرول، مجموعه ای از مواد آلی (مانند تخم مرغ تازه یا زرده تخم مرغ و سایر ترکیبات مختلف) می باشند. این محیط ها با افزودن آنتی بیوتیک­ هایی به عنوان محیط ­های انتخابی به کار می روند.

محیط آبگوشت گلیسیرین دار: (مانند میدل بروک ۷H12 و ۷H9) تکثیر نمونه های کوچک را میسر می کنند.

سایر محیط های کشت آلی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس شامل محیط دورسه (Dorset) محیط پتروف (Petroff),  محیط پتراگنانی (Petragnani)  و محیط هرالد (Herrold) می باشند.

منابع:

سایت تخصصی میکرو بیولوژی

دانشنامه رشد

ویکی پدیا

(پایان)

امیرحسین قاسم زاده نوشته شده توسط:

اولین نفری باشید که نظر می دهد.

پاسخ دهید